Bilgisayarı Virüs Taraması Yapma Rehberi
Kısa cevap: Bilgisayar virüs taraması nasıl yapılır sorusunun en hızlı yanıtı Windows Defender'dır. Başlat menüsüne Windows Güvenliği yazın, Virüs ve tehdit koruması → Tarama seçenekleri → Tam tarama yolunu izleyin ve taramayı başlatın. Tam tarama diskin tamamını kontrol ettiği için 30 dakika ile birkaç saat arasında sürebilir. Şüpheniz sürüyorsa aynı ekrandaki Microsoft Defender Çevrimdışı Tarama seçeneğini kullanın; bilgisayar yeniden başlar ve Windows açılmadan tarama yapar. Bu, gizlenmeye çalışan zararlıları yakalamanın en etkili yoludur.
Önce belirtileri doğru okuyun
Her yavaşlık virüs değildir. Aşağıdaki belirtiler gerçek bir bulaşmaya işaret eder:
- Tarayıcı ana sayfası veya arama motoru izniniz olmadan değişmiş.
- Kapatamadığınız açılır pencereler, masaüstünde tanımadığınız kısayollar.
- Fan sürekli çalışıyor ve Görev Yöneticisi'nde adını bilmediğiniz bir işlem CPU'yu %50+ kullanıyor.
- Antivirüs veya Windows Update kendiliğinden kapanıyor, açılmıyor.
- Dosya uzantıları toplu şekilde değişmiş (fidye yazılımı işaretidir, hemen ağ bağlantısını kesin).
Buna karşılık sadece açılış süresi uzadıysa ve program açılışları gecikiyorsa sorun büyük olasılıkla dolu disk veya fazla başlangıç uygulamasıdır. Bu durumda gereksiz dosyaları silme ve yavaş uygulamaları hızlandırma konularına bakmak daha mantıklı olur.
Windows Defender ile adım adım tarama
- Tanımları güncelleyin. Windows Güvenliği → Virüs ve tehdit koruması → Koruma güncelleştirmeleri → Güncelleştirmeleri denetle. Eski tanımla yapılan tarama boşa emektir.
- Hızlı tarama yapın. Sistem klasörlerini ve bellekte çalışan işlemleri kontrol eder, 5 dakika sürer.
- Tam tarama ile devam edin. Tüm sürücüleri ve arşiv dosyalarını tarar. Bilgisayarı fişte bırakın, kapağı kapatmayın.
- Sonuç kirli çıkarsa Eylemleri başlat düğmesine basın; Defender karantinaya alır veya siler.
- Şüphe sürüyorsa Çevrimdışı tarama yapın. Açık dosyaları kilitleyen zararlılar ancak böyle temizlenir.
Tarama sonuçlarında "Tehdit bulunamadı" yazması sistemin temiz olduğunun kesin kanıtı değildir. Belirtiler devam ediyorsa ikinci bir tarayıcı ile doğrulama yapın.
İkinci görüş için ücretsiz tarama araçları
Tek bir motora güvenmek yerine talep üzerine çalışan ikinci bir araç kullanın. Bunlar sürekli arka planda durmaz, sadece siz açtığınızda tarar; bu yüzden Defender ile çakışmaz.
| Araç | İşe yaradığı yer |
|---|---|
| Microsoft Safety Scanner | Tek kullanımlık, kurulum istemeyen derin tarama |
| Malwarebytes (ücretsiz sürüm) | Reklam yazılımı, tarayıcı korsanları, PUP tespiti |
| ESET Online Scanner | Bağımsız ikinci görüş taraması |
| AdwCleaner | Araç çubukları, istenmeyen tarayıcı eklentileri |
Bu araçları yalnızca üreticinin resmi sitesinden indirin. "Ücretsiz antivirüs" arayınca çıkan üçüncü parti indirme siteleri en sık bulaşma kaynaklarından biridir. Aynı anda iki gerçek zamanlı antivirüs kurmayın; ikisi birbirini yavaşlatır.
Güvenli Mod'da tarama
Zararlı yazılım tarayıcının açılmasını engelliyorsa: Ayarlar → Sistem → Kurtarma → Gelişmiş başlatma → Sorun Gider → Gelişmiş Seçenekler → Başlangıç Ayarları → Ağ ile Güvenli Mod. Güvenli Mod'da çoğu zararlı otomatik başlamaz, temizlik kolaylaşır.
Tarama sonrası yapılacaklar
- Tarayıcıyı sıfırlayın. Chrome veya Edge ayarlarından "Ayarları geri yükle" ile eklentiler ve arama motoru temizlenir.
- Başlangıç listesini kontrol edin. Görev Yöneticisi → Başlangıç uygulamaları sekmesinde tanımadığınızı devre dışı bırakın.
- Şifreleri değiştirin. Özellikle e-posta ve banka hesapları. Bunu temiz olduğundan emin olduğunuz bir cihazdan yapın.
- Windows güncellemelerini tamamlayın. Yamalanmamış açıklar aynı zararlının geri gelmesine kapı aralar; otomatik güncellemeleri kapattıysanız açın.
- Yönlendiricinizi kontrol edin. Ağ şifresi zayıfsa veya WPA2/WPA3 kullanılmıyorsa aynı ağdaki diğer cihazlar da risk altındadır.
Düzenli tarama takvimi
- Haftada bir hızlı tarama (Defender bunu zaten otomatik yapar).
- Ayda bir tam tarama, tercihen bilgisayarı kullanmadığınız bir saatte.
- USB bellek veya harici disk taktığınızda sağ tık → Microsoft Defender ile tara.
- Yeni bir program kurmadan önce kurulum dosyasını taratın.
Bilgisayarınız ile telefon arasında sık dosya aktarıyorsanız, telefondan gelen APK ve arşiv dosyalarını da aynı şekilde taratmak iyi bir alışkanl